Dobór próby

Sondaże powstają przeważnie na podstawie tzw. próby reprezentatywnej (badania w skali całego kraju są niemożliwe ze względów organizacyjnych i finansowych), która powinna odzwierciedlać charakterystyczne cechy badanej grupy. Próbę można wytypować metodą losową bądź nielosową. Pierwsza z nich pozwala na dostarczenie danych o największej wartości, ponadto wyliczenia matematyczne pozwalają na precyzyjne określenie tzw. błędu szacowania (statystycznego), tzn. maksymalną różnicę między wynikiem z próby a wartością rzeczywistą.

Fundamentem najprostszych prób losowych są zwykle loterie, co nie zawsze jest gwarancją najlepszej reprezentatywności. Wtedy lepiej jest zastosować tzw. próby warstwowe, w których badana zbiorowość podzielona jest na podgrupy o różnym znaczeniu, często wraz z ograniczeniem terenowym. Sposób ten znajduje zastosowanie w przypadku dużego rozproszenia badanej społeczności, albo gdy nie istnieje baza informacji odpowiednia do wyboru próby losowej.

Dobre wyniki uzyskuje się wtedy pod warunkiem odpowiedniej reprezentatywności wybranych obszarów. Metoda nielosowa stosowana jest tylko wtedy, gdy nie jest istotne uzyskanie dużej dokładności, lecz gdy chodzi np. o otrzymanie jedynie uogólnionych informacji dotyczących badanej zbiorowości.